Nazywana sugestywnie Wyspą Słońca, zachwyca pięknem przyrody: niepowtarzalnym górzystym krajobrazem, rozległymi ruinami oraz wybrzeżem o długości niemal 1000 km. Znajdziemy na niej zarówno długie, piaszczyste plaże, jak i kameralne zatoczki z plażami żwirowymi i skalistymi, w wielu miejscach góry spotykają się z morzem, tworząc malownicze klify. Morze i niebo są tu intensywnie błękitne, głębiny morskie kryją bogactwo życia podwodnego i antyczne wraki statków. Sycylijczycy często powtarzają Piano, piano (,,Powoli, powoli”). I trudno im się dziwić - wyspa jest idealnym miejscem do odpoczynku w harmonii z naturą. Ciepły klimat śródziemnomorski w połączeniu ze kuchnią sycylijską, której podstawą są ryby, owoce morza, cytrusy, wino i oliwa oraz wyśmienite wyroby cukiernicze: lody, granity, marcepanowe frutti di Martorana i cannolo siciliano pozwalają rozkoszować się w pełni wakacyjnym relaksem.
Królowa wysp
Określenia definiujące Sycylię można wymieniać bez końca: to ziemia mityczna, legendarna, ,,królowa wysp”, jak nazwał ją Johan Wolfgang Goethe. Niemiecki poeta romantyczny był też autorem opinii: ,,Kto nie widział Sycylii, ten nie rozumie Włoch. Tu bowiem jest klucz do wszystkiego”. Zapewne i dziś wielu Włochów z Półwyspu Apenińskiego, zwłaszcza z bogatszej, dobrze zorganizowanej, przemysłowej północy, nie zgodziłoby się ze stwierdzeniem Goethego. Dla ich bowiem wyspa jest nadal mało znanym, odległym i egzotycznym regionem. Sycylia jest odmienną kulturowo krainą, a wyspiarska mentalność Sycylijczyków odróżnia ją od reszty kraju. Dzięki tej odrębności jest właśnie tym bardziej interesująca.
Śródziemnomorska mozaika kultur
Książę Fabrizio Salina, główny bohater wydanej w 1958 r. najsłynniejszej sycylijskiej powieści ,,Gepard” autorstwa Giuseppe Tomasi di Lampedusy, tak streścił w jednym zdaniu historię Sycylii: ,,Jesteśmy starzy, bardzo starzy. Co najmniej od dwudziestu pięciu wieków nosimy na barkach ciężar obcych nam cywilizacji”. Historia wyspy to dzieje nieustannych migracji plemion, krwawych najazdów i podbojów dokonywanych przez kolejne dynastie europejskie. Wiadomo, że zanim na wyspie pojawili się Fenicjanie i Grecy (w VIII w. p.n.e.), zamieszkiwały ją antyczne plemiona o niejasnym pochodzeniu: Elimowie w zachodniej części wyspy, Sykani w centrum i Sykulowie na wschodzie. Lista późniejszych najeźdźców jest długa: po Fenicjanach i Grekach wyspę opanowali Rzymianie, następnie plemiona germańskie, Bizantyjczycy, Arabowie, Normanowie, niemieccy Hohenstaufowie, francuscy Andegaweni, hiszpańscy Aragończycy, Habsburgowie i Burbonowie. Po 1980 r. i ,,marszu tysiąca” Giuseppe Garibaldiego Sycylia weszła w skład Królestwa Włoch, a następnie Republiki Włoch. W 1946 r. stała się autonomicznym regionem tego kraju. Ogromne dziedzictwo kulturowe, pozostawione przez kolejnych najeźdźców uważa się obecnie za największe bogactwo Sycylii. Ślady jej historii są widoczne w dziełach sztuki. Różnorodne motywy, symbole i style odkrywają przed nami tajemnice kolejnych zdobywców, na próżno marzących o ostatecznej dominacji nad niepokorną wyspą.
Antyczny symbol Sycylii – Trinacria
Położeniem geograficznym wyspy rządzi liczba trzy. Zauważyli to już starożytni Grecy i Rzymianie, którzy ze względu na trzy przylądki, trzy oblewające ją morza (Tyrreńskie, Jońskie i Śródziemne), trzy pasma górskie (Góry Pelorytańskie, Nebrodi i Madonie) i jej trójkątny kształt, nazwali ją Trinacria. Na symbol Sycylii składa się głowa otoczona trzema ludzkimi nogami zgiętymi w kolanach, które wydają się biec – tworzą geometryczny wzór przypominający spiralę. Przypisuje mu się symbolikę słoneczną. Głowa przybiera twarz mitologicznej Meduzy o wężowych włosach. Spomiędzy goniących się nóg wyrastają trzy kłosy pszenicy, które odnoszą się do żyzności tutejszej gleby (Sycylia była nazywana przez Rzymian ,,spichlerzem Italii”), ale także do pierwszej pogańskiej patronki wyspy – bogini płodności ziemi, urodzaju Demeter. Sama nazwa wyspy wywodzi się prawdopodobnie w indoeuropejskiego rdzenia wyrazu ,,sik”, który oznacza ,,rosnąć szybko”, odnosi się do idei żyzności, urodzajności, płodności sycylijskiej ziemi.
,,Boskie muzeum architektury”
Guy de Maupassant pisał w XIX w., że Sycylia ,,jest prawdziwie boskim muzeum architektury”, które powinien poznać każdy wykształcony człowiek. Siedem miejsc na wyspie zostało uznanych ze względu na wartość historyczną, artystyczną, archeologiczną lub przyrodniczą za dziedzictwo ludzkości i wpisanych na Listę UNESCO. Większość z tych punktów odwiedzicie podczas naszych wypraw! Należy do nich Park Archeologiczny Dolina Świątyń w Agrigento, w którym znajdują się doskonale zachowane greckie świątynie z V wieku p.n.e., późnobarokowe miasta Val di Noto: Ragusa, Modica, Noto i Scicli, odbudowane po trzęsieniu ziemi w 1693 roku w stylu barokowym oraz Syrakuzy i nekropolia skalna Pantalica. Wszystkie te miejsca znajdziecie w programie wyjazdu Krwawe pomarańcze i miasta z popiołu – południowa Sycylia. Kolejnymi wyjątkowymi lokalizacjami wpisanym na Listę UNESCO są: Etna – najwyższy w Europie, aktywny wulkan oraz wulkaniczny archipelag siedmiu Wysp Liparyjskich (Eolskich). Wędrujemy po nich podczas wyprawy Wulkany Sycylii. Zabytki architektury łączące wpływy arabskie, normańskie i bizantyjskie w Palermo i Monreale poznacie natomiast podczas wyprawy Magiczna Sycylia lub Dzikie wybrzeża Sycylii.
Poza naszymi trasami pozostaje (na razie) Villa Romana del Casale – rzymska willa z IV wieku n.e., słynąca z unikalnych mozaik. Sycylia ma ogromny potencjał, można ją eksplorować bez końca, jej bogactwo jest niewyczerpane!
Autor tekstu: Agnieszka Fundowicz-Skrzyńska, Fot.: Ewa Soczewka
Regiony
